SEBA Class 10 Assamese Chapter 14 ধৰ ঝাড়ু ধৰ ভাই – Question Answer, Summary, MCQ & Notes
class 10 Assamese chapter 14 question answer
class 10 Assamese chapter 14 question answer assamese medium
দশম শ্ৰেণীৰ অসমীয়া পাঠ্যপুথিৰ 14 নং অধ্যায় ধৰ ঝাড়ু ধৰ ভাই ৰ সকলো পাঠভিত্তিক প্ৰশ্ন-উত্তৰ ইয়াত সুন্দৰকৈ সহজ সৰল ভাষাত দিয়া হৈছে।
ধৰ ঝাড়ু ধৰ ভাই
পাঠভিত্তিক প্ৰশ্ন-উত্তৰ
ভাববিষয়ক:
১। অতি চমুকৈ উত্তৰ দিয়াঃ
(ক) অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰীক কি আখ্যা দিয়া হৈছিল?
উত্তৰঃ “অসম কেশৰী” আখ্যা দিয়া হৈছিল।
(খ) সাতামপুৰুষীয়া “সোণৰ চোতাল-ঘৰ” কিহেৰে পোত খাই আছে বুলি কবিয়ে কৈছে?
উত্তৰঃ বহু যুগৰ ভূঁহু (ধূলি-বালিৰ স্তূপ)ৰ পৰি পোত খাই আছে।
(গ) জাতিৰ জীৱন মনোহৰ কৰিবলৈ কবিয়ে কি বেশেৰে ঝাড়ু ধৰিবলৈ কৈছে?
উত্তৰঃ বীৰ বেশেৰে (শৌৰ্য্যৰে) ঝাড়ু ধৰিবলৈ কৈছে।
(ঘ) কবিয়ে চাই থাকোঁতে মুখ কিহেৰে ভৰি পৰিল বুলিছে?
উত্তৰঃ কাজল-ছাইৰে (অপমানৰ চিন) ভৰি পৰিল বুলিছে।
২। “হ’ল এৱে তোৰ সময় হ’বৰ জাতিৰ ঝাড়ুদাৰ যে ভাই।” – ইয়াত কবিয়ে কি কাৰণে ‘জাতিৰ ঝাড়ুদাৰ’ হোৱাৰ সময় হ’লহি বুলি সকীয়াই দিছে?
উত্তৰঃ কবিয়ে কৈছে যে যুগ যুগ ধৰি আমাৰ সমাজ আৰু জাতীয় জীৱনত হিংসা, ভেদাভেদ, স্বাৰ্থপৰতা, ঘৃণা আদি মলি-মামৰৰ দৰে জমা হৈ আহিছে। এইবোৰে আমাৰ গৌৰৱময় ইতিহাস (সোণৰ চোতাল-ঘৰ)কো ধূলিৰ তলত পোত দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। এনে অৱস্থাত যদি আমি নিষ্ক্ৰিয় হৈ কেৱল চাই থাকোঁ, তেন্তে আমাৰ মুখত (জাতীয় সম্মানত) কাজল-ছাইহে সানি যাব। সেয়ে কবিয়ে জৰুৰীভাৱে সকীয়াই দিছে যে ঘৰৰ মলি সাৰি পৰিষ্কাৰ কৰাৰ দৰে, এই সামাজিক অপবিত্ৰতা দূৰ কৰি জাতিৰ জীৱন শুচি কৰাৰ সময় (জাতিৰ ঝাড়ুদাৰ হোৱাৰ সময়) এতিয়াই হৈ পৰিছে।
৩। “নহ’লে যে বিশ্ব সভাত নহ’ব তোৰ বহাৰ ঠাই।” – বিশ্ব সভাত বহাৰ ঠাই পাবলৈ কবিয়ে কি কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছে?
উত্তৰঃ কবিয়ে কৈছে যে পৃথিৱীৰ সভ্য জাতিসমূহৰ মাজত (বিশ্ব সভাত) আমি মৰ্যাদাৰে নিজৰ স্থান ল’ব বিচাৰিলে, প্ৰথমে আমাক ঝাড়ুদাৰ হ’ব লাগিব। অৰ্থাৎ, “বীৰ বেশেৰে” আগবাঢ়ি আহি আমাৰ জাতীয় জীৱনৰ পৰা পৰাধীনতা, হিংসা-দ্বেষ, ভেদাভেদ আদি সকলো অপবিত্ৰতা ঝাড়ুৰে সাৰি-পুছি উলিয়াই দিব লাগিব। এই অভ্যন্তৰীণ শুদ্ধি আৰু সংস্কাৰহে আমাক সভ্য বিশ্বত থিয় দিয়াৰ যোগ্য কৰি তুলিব। নহ’লে আমি চিৰদিনেই পিছপৰি থাকিম।
৪। “ধৰ ঝাড়ু ধৰ ভাই” – কবিতাটিৰ মূলভাৱ লিখা।
উত্তৰঃ কবি অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰীৰ “ধৰ ঝাড়ু ধৰ ভাই” কবিতাটোৰ মূলভাৱ হৈছে এক জোৰালো জাতীয় জাগৰণ, সংস্কাৰ আৰু সংগ্ৰামৰ আহ্বান। কবিতাটো ৰচনা হৈছিল ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দি কবিয়ে কাৰাবাস খটা সময়ত। তেওঁ দেখিছিল যে দীৰ্ঘদিনীয়া পৰাধীনতাই আৰু আমাৰ মাজতেই বাঢ়ি উঠা হিংসা, দ্বেষ, ভেদাভেদ, স্বাৰ্থপৰতা আদি দোষে জাতিৰ মূল শক্তি কাঢ়ি লৈ ইয়াক ধ্বংসৰ মুখলৈ ঠেলি দিছে। কবিয়ে এটা শক্তিশালী ৰূপক ব্যৱহাৰ কৰিছে: ঝাড়ু। যিদৰে ঝাড়ুদাৰে ঘৰৰ মলি-মাকতি সাৰি পৰিষ্কাৰ কৰে, সেইদৰে আমাকো বীৰ বেশেৰে আগবাঢ়ি আহি আমাৰ সমাজ আৰু মনৰ পৰা এই সকলোবোৰ “মলি-মামৰ” আঁতৰাই পেলাব লাগিব। তেতিয়াহে আমি আমাৰ গৌৰৱ ঘূৰাই পাই, দাসত্বৰ শিকলি ছিঙি, বিশ্বৰ সভ্য জাতিসমূহৰ মাজত সন্মানৰে ঠাই ল’ব পাৰিম। কবিতাটোৰ মূল সুৰ হ’ল – “আৰু চাবৰ সময় নাই”, একত্ৰিত হৈ কামত লাগিবলৈ।
৫। ব্যাখ্যা কৰাঃ
(ক) “হিংসা-দ্বেষৰ, ভেদাভেদৰ, ঘৃণা-ঘৃণি স্বাৰ্থ ভেমৰ কত যে কি মলি-মামৰ ভৰি জাতিৰ জীৱন যায়।”
উত্তৰঃ এই শাৰীকেইটাৰ জৰিয়তে কবিয়ে আমাৰ সমাজত বিৰাজ কৰা নেতিবাচক ভাৱসমূহক এক শক্তিশালী ৰূপকত দেখুৱাইছে। হিংসা, দ্বেষ, ভেদাভেদ, ঘৃণা, স্বাৰ্থপৰতা, অহংকাৰ (ভেম) আদি মানৱীয় দোষবোৰক তেওঁ “মলি-মামৰ” বুলি কৈছে। যিদৰে মামৰে লো বা ধাতু ক্ৰমাৎ ক্ষয় কৰি শেষ কৰি পেলায়, ঠিক তেনেদৰে এই বেয়া ভাৱ আৰু আচৰণবোৰেও জাতিৰ মাজৰ সম্প্ৰীতি, ঐক্য আৰু জীৱনীশক্তিক ক্ৰমান্বয়ে নাশ কৰি ধ্বংসৰ ফালে লৈ যায় বুলি কবিয়ে ইংগিত দিছে। ইয়াত কবিৰ জাতীয় সংস্কাৰৰ প্ৰতি থকা গভীৰ চিন্তা প্ৰকাশ পাইছে।
(খ) “ধৰ ঝাড়ু ধৰ ভাই। আৰু চাবৰ সময় নাই – চাই থাকোঁতে মুখত কেৱল ভৰিল কাজল-ছাই।”
উত্তৰঃ কবিতাটোৰ আৰম্ভণিতে থকা এই উক্তিৰে কবিয়ে তেওঁৰ আহ্বানৰ জৰুৰী তাৎপৰ্য্য স্পষ্ট কৰে। কবিয়ে দেশবাসীক (ভাই) উদ্দেশ্যি কৈছে যে “ঝাড়ু ধৰি” (যুঁজত অগ্ৰসৰ হৈ) কামত লাগিবলৈ সময় হৈ পৰিছে। কাৰণ, দেশৰ বৰ্তমান দুৰ্দশা আৰু অধঃগতিৰ ফালে নিষ্ক্ৰিয়ভাৱে “চাই থাকিবলৈ” আৰু সময় নাই। কিয়নো এইদৰে হাতসেৰোৱা হৈ থাকিলে আমাৰ মুখত (জাতীয় সত্তা বা সম্মানত) “কাজল-ছাই”হে জমা হ’ব – অৰ্থাৎ অপমান, লাঞ্ছনা, গ্লানি আৰু কলঙ্কৰে আমাৰ চেহেৰা ঢাক খাই যাব। এই শাৰীবোৰে কবিৰ বিৰক্ত ভাৱ আৰু তৎক্ষণাৎ কাৰ্য্যৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ কথা সুন্দৰকৈ প্ৰকাশ কৰিছে।
৬। “ধৰ ঝাড়ু ধৰ ভাই” – কবিতাটোৰ মাজেৰে কবি ৰায়চৌধুৰীদেৱৰ স্বদেশপ্ৰেমৰ ভাৱ কিদৰে প্ৰকাশ পাইছে লিখা।
উত্তৰঃ “ধৰ ঝাড়ু ধৰ ভাই” কবিতাটোৰ প্ৰতিটো শাৰী কবি অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰীৰ অগাধ দেশপ্ৰেম, সংকটৰ প্ৰতি সচেতনতা আৰু জাতিৰ উদ্ধাৰৰ প্ৰতি তীব্ৰ আকাংক্ষাৰে ভৰপূৰ। তেওঁৰ দেশপ্ৰেম কেৱল বাহিৰা শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে যুঁজৰ আহ্বানেই নহয়; ইয়াত আছে এক গভীৰ আত্ম-সমালোচনা আৰু অভ্যন্তৰীণ সংস্কাৰৰ বাবে আহ্বান। কবিয়ে দেখুৱাইছে যে আমাৰ সবাতোকৈ ডাঙৰ শত্ৰু আমাৰ মাজতেই আছে – হিংসা, ভেদাভেদ আদি মলি। তেওঁৰ প্ৰেম এনে আছিল যে তেওঁ কেৱল ৰাজনৈতিক স্বাধীনতাকে চাব পৰা নাছিল, জাতিৰ সামাজিক শুদ্ধি আৰু নৈতিক উন্নয়ন তেওঁৰ চিন্তাৰ মূল বিষয় আছিল। কাৰাগাৰত থাকিয়েও তেওঁৰ দেশৰ বাবে হেৰুৱাই থকা এই কবিতাটো ৰচনা কৰাটোৱেই তেওঁৰ উৎসৰ্গিত দেশপ্ৰেমৰ প্ৰমাণ। গতিকে, কবিতাটোৰ মাজেৰে কবিৰ স্বদেশপ্ৰেম এক পৰিপূৰ্ণ জাতীয় পুনৰ্নিমাণৰ আহ্বান ৰূপে প্ৰকাশ পাইছে, যাৰ লক্ষ্য আছিল এটা শুদ্ধ, সংহত আৰু স্বাধীন জাতি গঠন।
ভাষাবিষয়ক:
১। তলত দিয়া যুৰীয়া শব্দবোৰেৰে একোটিকৈ বাক্য ৰচনা কৰাঃ
- (ক) হীনে-ঘিণেঃ পৰাধীন জাতিয়ে শত্ৰুৰ আদেশ হীনে-ঘিণে মানি চলিবলগীয়া হয়।
- (খ) ধাৰে-ঋণেঃ বিপ্লৱীসকলে ধাৰে-ঋণে সংগ্ৰহ কৰা ধনেৰে দেশৰ কাম কৰিছিল।
- (গ) ঘৃণা-ঘৃণিঃ জাতিৰ উন্নতিৰ বাবে পৰস্পৰৰ মাজত ঘৃণা-ঘৃণি দূৰ কৰাটো প্ৰয়োজন।
- (ঘ) জাহি-জাবৰঃ ঝাড়ুদাৰজনে জাহি-জাবৰবোৰ সাৰি ঘৰখন পৰিষ্কাৰ কৰিলে।
- (ঙ) সাৰি-পুছিঃ কবিয়ে আমাক আমাৰ সমাজৰ দোষবোৰ সাৰি-পুছি উলিয়াবলৈ কৈছে।
- (চ) মলি-মামৰঃ হিংসা-দ্বেষ আদি মলি-মামৰে জাতিৰ জীৱন কলুষিত কৰি তুলিছে।
২। তলৰ শব্দবোৰত মূৰ্ধন্য ‘ণ’ হোৱাৰ কাৰণ দৰ্শোৱাঃ
- (ক) সোণঃ কিছুমান নিৰ্দিষ্ট শব্দত বানানৰ নিয়ম মতে স্বাভাৱিকতে মূৰ্ধন্য-ণ হয়। ‘সোণ’ তাৰে এটা উদাহৰণ।
- (খ) ঘৃণাঃ Assamese ব্যাকৰণৰ নিয়ম মতে, যিবোৰ শব্দত ঋ, ৰ, ষ বৰ্ণ থাকে, সেইবোৰৰ পাছত থকা ‘ন’ মূৰ্ধন্য ‘ণ’ত পৰিণত হয়। ‘ঘৃণা’ত ‘ঋ’ আছে।
- (গ) ঋণঃ একে নিয়ম মতে, ‘ঋণ’ শব্দটোত ‘ঋ’ বৰ্ণ থকাৰ বাবে ইয়াৰ ‘ন’ মূৰ্ধন্য ‘ণ’ হৈছে।
৩। বিপৰীত শব্দ লিখাঃ
- (ক) ঘৃণা → মৰম, স্নেহ, আদৰ
- (খ) স্বাৰ্থ → পৰমাৰ্থ, নিঃস্বাৰ্থতা
- (গ) জীৱন → মৃত্যু
- (ঘ) বীৰ → কাপুৰুষ, ভীৰু, ডৰপুৰা
Next chapter 15 : বিষাদ যোগ
SEBA Class 10 Assamese (MIL) – All Chapters Question Answer – সকলো অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰ
🔔 দ্ৰষ্টব্য (Notice)
এই পৃষ্ঠাত পাঠ্যপুথিৰ মূল প্ৰশ্নোত্তৰবোৰ বিনামূলীয়াকৈ দিয়া হৈছে।
অতিৰিক্ত Study Materials — সকলো Q&A, MCQs, Model Papers & Expected Questionsৰ বাবে⬇️
