SEBA Class 10 Assamese Chapter 5 দৃশ্যান্তৰ – Question Answer, Summary, MCQ
class 10 Assamese chapter 5 question answer
class 10 Assamese chapter 5 question answer assamese medium
দশম শ্ৰেণীৰ অসমীয়া পাঠ্যপুথিৰ 5 নং অধ্যায় দৃশ্যান্তৰ ৰ সকলো পাঠভিত্তিক প্ৰশ্ন-উত্তৰ ইয়াত সুন্দৰকৈ সহজ সৰল ভাষাত দিয়া হৈছে।
দৃশ্যান্তৰ
পাঠভিত্তিক প্ৰশ্ন-উত্তৰ
ভাব-বিষয়ক
১) চমু উত্তৰ দিয়াঃ
১। কবিয়ে কিমান বছৰৰ আগতে মানুহজনক লগ পাইছিল?
উত্তৰ: কবিয়ে পঁচিশ বছৰৰ আগতে মানুহজনক লগ পাইছিল।
২। মানুহজনে কিয় নিজৰ ঘৰ বিচাৰি পোৱা নাছিল?
উত্তৰ: মানুহজন কুকুৰীকণা (ৰাতিকুৰা ৰোগত ভুগি থকা) আছিল। সন্ধিয়া নামি অহাৰ লগে লগে তেওঁৰ চকুৰ দৃষ্টি হেৰুৱাত ঘৰ বিচাৰি পোৱা নাছিল।
৩। মানুহজনে নিজৰ ঘৰৰ পদূলি ক’ত বিচাৰিছিল?
উত্তৰ: মানুহজনে নিজৰ ঘৰৰ পদূলি নিজৰেই নঙলামুখত (পথাৰৰ আলিৰ মুখত) বিচাৰিছিল।
৪। মানুহজনৰ ঘৰৰ দাঁতিত কিহে নমস্কাৰৰ ভংগীত আছিল?
উত্তৰ: মানুহজনৰ ঘৰৰ দাঁতিত আগলি বাহে (এবিধ গছ) নমস্কাৰৰ ভংগীত থিয় দি আছিল।
৫। কবিয়ে কেনে সময়ত মানুহজনক লগ পাইছিল?
উত্তৰ: কবিয়ে গধূলি বা সন্ধিয়া সময়ত মানুহজনক লগ পাইছিল।
২। সাতমহলীয়া ঘৰৰ বাহিৰত ৰৈ থকা মানুহজনে কবিৰ সৈতে কি কি কথা পাতিছিল? তোমাৰ নিজৰ কথাৰে লিখা।
উত্তৰঃ সাতমহলীয়া ঘৰৰ বাহিৰত ৰৈ থকা মানুহজনে কবিক ভাৰাঘৰ বিচাৰি অহা বুলি ভাবি, তেওঁৰ সৈতে নিম্নলিখিত কথোপকথন পাতিছিল:
প্ৰথমতে, মানুহজনে সেই ডাঙৰ সাতমহলীয়া অট্টালিকাটোৰ ফালে আঙুলিয়াই কবিক দেখুৱাইছিল। তেওঁৰ মতে, ই কুবিৰৰ মহলাৰ দৰেই ধন-সম্পত্তি আৰু ঐশ্বৰ্য্যত ভৰপূৰ, কিন্তু ইয়াৰ বাসিন্দাসকল সম্পূৰ্ণৰূপে স্বাৰ্থপৰ আৰু আন্তৰিকতাহীন।
তাৰ পিছত, মানুহজনে কবিক সাৱধান কৰি দিছিল যে তেনে ঘৰত শান্তিৰে থাকিব নোৱাৰি। কাৰণ, তাত থকা মানুহবোৰে কাৰো সুখ-দুখ, হাঁহি-কান্দোনলৈ কেতিয়াও ভাৱা-চিন্তা নকৰে। তেওঁলোকৰ মাজত মানৱীয় সম্পৰ্ক বা সহানুভূতি নামৰ একো নাই।
শেষত, মানুহজনে এটা চৰম উদাহৰণ দি এই সমাজৰ নৈতিক অধঃপতনৰ চিত্ৰটো আৰু স্পষ্ট কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল যে তেনে ঠাইত কাৰোবাৰ মৃত্যু হ’লেও শৱদাহ কৰিবলৈ সহায় কৰা মানুহটোও আগবাঢ়ি নাহে। ইয়াতেই তেওঁৰ কথাৰ মূল বক্তব্য শেষ হৈছিল এই ডাঙৰ ডাঙৰ অট্টালিকাবোৰ বাহ্যিকভাৱে যিমানেই জিলিকক, ইয়াৰ ভিতৰখন সম্পূৰ্ণৰূপে নৈৰাস্য, নিৰ্দয় আৰু মানৱীয় মূল্যবোধহীন।
৩। “দৃশ্যান্তৰ” কবিতাটোৰ মূলভাৱ লিখা।
উত্তৰঃ হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ “দৃশ্যান্তৰ” কবিতাটোৱে সময়ৰ গতিত হোৱা পৰিৱেশৰ, সমাজৰ আৰু মানৱীয় মূল্যবোধৰ আমূল পৰিৱৰ্তনৰ এক গভীৰ দাৰ্শনিক বিৱৰণ দাঙি ধৰে।
কবিয়ে পঁচিশ বছৰৰ আগৰে পৰা আৰম্ভ কৰি দুটা সম্পূৰ্ণ বিপৰীত যুগৰ চিত্ৰ অংকন কৰিছে।
প্ৰথম যুগ (অতীত):
পৰিৱেশ: সৰু শান্ত পঁজাঘৰ, সেউজীয়া কাকিনী-তামোল, নম্ৰভাৱে থিয় দি থকা আগলি বাঁহেৰে আগুৰি থকা পৰিৱেশ।
মানুহজন: এজন কুকুৰীকণা মানুহ, যি শাৰীৰিকভাৱে অসুবিধাত থাকিলেও মনেৰে সুখী আছিল। তেওঁৰ সৰলতা আৰু প্ৰকৃতিৰ সৈতে সংযোগ আছিল গভীৰ।
মূল্যবোধ: ইয়াত আছিল শান্তি, সহানুভূতি (কবিয়ে হাতত ধৰি ঘৰলৈ আগবঢ়াই দিয়া), আৰু প্ৰকৃতিৰ সৈতে একাত্মতা।
দ্বিতীয় যুগ (বৰ্তমান):
পৰিৱেশ: শান্তিৰ পঁজাঘৰৰ ঠাইত সাতমহলীয়া অট্টালিকা, নিৰ্জন পথৰ ঠাইত ব্যস্ত মানুহৰ ভিৰ।
মানুহজন: এতিয়া তেওঁ চশমা পিন্ধি শাৰীৰিক দৃষ্টি লাভ কৰিছে, কিন্তু মানসিকভাৱে অধিক বিচ্ছিন্ন হৈ পৰিছে। তেওঁ কবিকো চিনি পোৱা নাই আৰু নতুন সমাজৰ প্ৰতি তীব্ৰ নিৰাশা প্ৰকাশ কৰিছে।
মূল্যবোধ: এই নতুন সমাজত ধন-সম্পত্তি, ব্যক্তিগত স্বাৰ্থৰ প্ৰাধান্য। মানুহবোৰ হয় স্বাৰ্থপৰ, আন্তৰিকতাহীন — “কাৰোবাৰ মৃত্যু হ’লে দাহ কৰিবলৈও সময় নাই”।
মূল মৰ্মবাণী:
কবিতাটোৰ কেন্দ্ৰীয় ভাৱ হৈছে যে বাহ্যিক প্ৰগতি (অট্টালিকা, চশমা) শাৰীৰিক সা-সুবিধা আনে, কিন্তু তাৰ বিনিময়ত মানুহে অন্তৰৰ শান্তি, মানৱীয় সম্পৰ্ক আৰু সামূহিক মূল্যবোধ হেৰুৱায়। “দৃশ্যান্তৰ” শব্দটোৱে কেৱল চকুৰে দেখা পৰিৱৰ্তনকে নুবুজায়, ই মানুহৰ মনৰ ভাৱনাৰ পৰিৱৰ্তন, স্মৃতি আৰু বৰ্তমানৰ মাজৰ এক গভীৰ ফাঁককেও সূচায়। কবিৰ “অশান্ত মনেৰে উভতি অহা”ৰ দৃশ্যটোৱে এই প্ৰগতিৰ প্ৰতি এক গভীৰ প্ৰশ্ন আৰু বিষাদময় প্ৰতিক্ৰিয়াকে প্ৰকাশ কৰে।
৪। “বৰ শান্তিত আঁছো এই পঁজাটিত।” কোনে, কিয় এইদৰে কৈছিল? কথাষাৰৰ অন্তৰ্নিহিত ভাৱ মোকলাই লিখা।
উত্তৰঃ এই কথাষাৰ কবিয়ে পঁচিশ বছৰৰ আগৰ সন্ধিয়া লগ পোৱা কুকুৰীকণা মানুহজনে কৈছিল।
মানুহজনে তেওঁ বাস কৰা সৰু পঁজাঘৰটোত অতি শান্তিত আৰু সন্তুষ্টিৰে জীৱন কটাই থকাৰ কথা কৈছিল। ইয়াৰ কাৰণসমূহ আছিল:
১. প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ: ঘৰটো কাকিনী-তামোল, আগলি বাঁহ আদি সেউজীয়া গছেৰে আগুৰি থকা, প্ৰকৃতিৰ কোলাত স্থিত। ই কোলাহল আৰু কৃত্ৰিমতাৰ পৰা আঁতৰত আছিল।
২. মানৱীয় সম্পৰ্ক: এই সমাজত মানুহবোৰ আছিল সহজ-সৰল, আন্তৰিক আৰু উদাৰ। তেওঁলোকে পৰস্পৰৰ সুখ-দুখৰ ভাগীদাৰ হ’ব জানিছিল। মানুহে মানুহৰ মৰম-চেনেহ বুজি পাই, আৰু এই আন্তৰিকতাইহে শান্তিৰ মূল আছিল।
৩. আত্মসন্তুষ্টি: মানুহজনৰ জীৱন আছিল সৰল, অভাৱতীত নহয়, আৰু প্ৰকৃতি আৰু মানুহৰ সৈতে থকা এই সহজ-সৰল সম্পৰ্কৰ মাজলৈ তেওঁ আত্মসন্তুষ্টি লাভ কৰিছিল। শাৰীৰিকভাৱে কুকুৰীকণা হৈ থকা সত্ত্বেও এই আন্তৰিক পৰিৱেশে তেওঁক মনেৰে সুখী ৰাখিছিল।
অন্তৰ্নিহিত ভাৱ:
এই উক্তিতেই গোটেই কবিতাটোৰ কেন্দ্ৰীয় বিৰোধাভাস (Contrast) লুকাই আছে। মানুহজনে কৈছিল যে সৰু পঁজাঘৰ এটাতে তেওঁৰ শান্তি আছিল। পিছৰ ছবিত দেখা গ’ল যে ডাঙৰ সাতমহলীয়া অট্টালিকাত সেই শান্তি নাই। গতিকে, ইয়াৰ অন্তৰ্নিহিত ভাৱ হ’ল শান্তি আৰু সুখৰ উৎস হৈছে বাহ্যিক ঐশ্বৰ্য্য, ডাঙৰ ঘৰ বা ধন-সম্পত্তি নহয়; বৰং সৰল জীৱন, প্ৰকৃতিৰ সান্নিধ্য আৰু মানৱীয় আন্তৰিকতাপূৰ্ণ সম্পৰ্কহে। কথাষাৰে প্ৰকাশ কৰে যে মানৱ জীৱনৰ প্ৰকৃত সম্পদ হৈছে সামাজিক সৌহাৰ্দ্য আৰু আধ্যাত্মিক তৃপ্তি, যিবোৰ বৈষয়িক উন্নতিয়ে প্ৰায়ে হৰুৱাই দেয়।
৫। “হেৰা অচিনাকি মানুহজন, তোমাক কি লাগেহে ইয়াত?” কোনে কিয় কবিক এনেদৰে সুধিছে বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ এই কথাষাৰ পঁচিশ বছৰৰ পিছত সেই একে ঠাইত (য’ত আগতে পঁজাঘৰ আছিল) থিয় দি থকা বৃদ্ধ মানুহজনৰ পৰা কবিক সোধা হৈছিল।
মানুহজনে কবিক এনেদৰে সুধাৰ কাৰণ হ’ল:
১. অচিনাকি ভাবা: পঁচিশ বছৰৰ দীঘল সময়ৰ পিছত মানুহজনে কবিক চিনি পোৱা নাছিল। আগৰ সেই সন্ধিয়াৰ স্মৃতি তেওঁৰ মনত নাছিল, গতিকে কবি আছিল সম্পূৰ্ণ “অচিনাকি”। তেওঁৰ নতুন “চশমা”য়ে যদিও শাৰীৰিক দৃষ্টি দিছিল, কিন্তু স্মৃতি আৰু মানৱীয় চিনাকিৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ আন্ধাৰতেই আছিল।
২. সন্দেহৰ দৃষ্টি: বৃদ্ধজনে কবিক অট্টালিকাটোৰ পদূলিত ৰৈ থকা দেখি সন্দেহ কৰিছিল। তেওঁ ভাবিছিল কবি হয়তো ভাৰাঘৰ বিচাৰি বা আন কোনো ব্যৱসায়িক কামত অহা বিদেশী মানুহ। নতুন সমাজত অচিনাকি মানুহৰ প্ৰতি থকা এই অসহিষ্ণুতা আৰু সন্দেহৰ মনোভাৱেই এই প্ৰশ্নৰ জন্ম দিছিল।
৩. পৰিৱৰ্তিত সমাজৰ মানসিকতা: আগৰ যুগত কবিক একে ঠাইতে লগ পাই মানুহজনে আন্তৰিকতাৰে কথা পাতিছিল, শান্তিৰ কথা কৈছিল। কিন্তু এতিয়া পঁচিশ বছৰৰ পিছত, ডাঙৰ ঘৰৰ মালিক হৈয়ো তেওঁৰ মনত থকা ভাৱ হ’ল সাৱধানতা আৰু আত্মকেন্দ্ৰিকতা। “তোমাক কি লাগেহে ইয়াত?” এই প্ৰশ্নৰ মাজেদি নতুন সমাজৰ অপ্ৰেম, অসহিষ্ণুতা আৰু আত্মকেন্দ্ৰিকতাৰ ছবি প্ৰকাশ পায়, যাৰ বিপৰীতে আগৰ দিনত তেওঁ নিজেই কবিৰ হাতত ধৰি ঘৰলৈ আগবঢ়াই দিছিল।
সাৰাংশঃ এই প্ৰশ্নটোৱে কেৱল অচিনাকি বুলি সোধা নহয়; ই সময়ৰ সৈতে মানুহৰ মনৰ গভীৰ পৰিৱৰ্তনক ইংগিত কৰে। প্ৰকৃত মানৱীয় সম্পৰ্কৰ ঠাইত সন্দেহ আৰু আত্মকেন্দ্ৰিকতাই আগবাঢ়ি অহা সমাজখনৰ এটি তীব্ৰ চিত্ৰ ইয়াত ফুটি উঠিছে।
৬) “দৃশ্যান্তৰ” কবিতাটোত কবিয়ে কিদৰে পৰিৱৰ্তিত সামাজিক জীৱনৰ ছবি আঁকিছে তোমাৰ ভাষাৰে বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ “দৃশ্যান্তৰ” কবিতাটোৰ জৰিয়তে কবি হৰেকৃষ্ণ ডেকাই দুটা সম্পূৰ্ণ বিপৰীত যুগৰ মাজত হোৱা সামাজিক জীৱনৰ ৰূপান্তৰ অতি স্পষ্টভাৱে ফুটাই তুলিছে। তেওঁ এই ছবি আঁকিছে মূলতঃ চাৰিটা মুখ্য দিশৰ জৰিয়তে:
১. বাসস্থান আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন:
- তেতিয়া (পুৰণি যুগ): সমাজৰ কেন্দ্ৰ আছিল সৰু, সেউজীয়া পঁজাঘৰ। এই ঘৰবোৰ আছিল প্ৰকৃতিৰ কোলাত – কাকিনী-তামোল, আগলি বাঁহেৰে আগুৰি থকা। ইয়াৰ পৰিৱেশ আছিল শান্ত, মুকলি, প্ৰাকৃতিক।
- এতিয়া (নতুন যুগ): সেই ঘৰ আৰু প্ৰকৃতিৰ ঠাইত উঠিছে সাতমহলীয়া অট্টালিকা আৰু আন ডাঙৰ দালান। এই পৰিৱেশ কৃত্ৰিম, বান্ধ খোৱা আৰু যান্ত্ৰিক।
২. মানৱীয় সম্পৰ্ক আৰু ব্যৱহাৰৰ পৰিৱৰ্তন:
- তেতিয়া: মানুহৰ মাজত সম্পৰ্ক আছিল গভীৰ আন্তৰিকতা, মৰম-চেনেহ আৰু সহানুভূতিৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত। কবিয়ে অচিনাকিয়েই হওক, মানুহজনে তেওঁৰ হাতত ধৰি শান্তিৰে ঘৰলৈ লৈ গৈছিল। সামূহিকভাৱে সুখ-দুখৰ ভাগীদাৰ হোৱাটো স্বাভাৱিক আছিল।
- এতিয়া: মানৱীয় সম্পৰ্কত সোমাইছে অপ্ৰেম, আত্মকেন্দ্ৰিকতা, সন্দেহ। কবিক লগ পাই বৃদ্ধজনে প্ৰথমে সোধা প্ৰশ্ন — “হেৰা অচিনাকি মানুহজন, তোমাক কি লাগেহে ইয়াত?” — এই নতুন সমাজৰ অসহিষ্ণুতা আৰু আত্মকেন্দ্ৰিক মনোভাৱকেই প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। মানুহবোৰৰ “মনবোৰ খালী” হৈ পৰিছে আন্তৰিকতাৰ পৰা।
৩. মূল্যবোধ আৰু জীৱনদৰ্শনৰ পৰিৱৰ্তন:
- তেতিয়া: জীৱনৰ উদ্দেশ্য আছিল শান্তি, সন্তুষ্টি আৰু প্ৰকৃতিৰ সৈতে সহাবস্থান। “বৰ শান্তিত আঁছো এই পঁজাটিত” — এই উক্তিয়ে সেই যুগৰ জীৱনদৰ্শন স্পষ্ট কৰে।
- এতিয়া: জীৱনৰ লক্ষ্য হৈ পৰিছে বাহ্যিক ঐশ্বৰ্য্য, ধন-সম্পত্তি আৰু ব্যক্তিগত সফলতা লাভ কৰা। কিন্তু কবিয়ে ইংগিত দিয়ে যে এই সফলতা আন্তৰিক শান্তি দিব নোৱাৰে। বৃদ্ধজনে কৈছিল, “জাক-জমকীয়া অট্টালিকাত হেনো মনৰ শান্তি নাথাকে।”
৪. সামাজিক কাঠামোৰ পৰিৱৰ্তন:
- তেতিয়া: সমাজ আছিল সৰল, গ্ৰাম্য, আৰু একেআকাৰৰ।
- এতিয়া: সমাজ হৈ পৰিছে জটিল, নগৰীয়া, আৰু শ্ৰেণীভিত্তিক। ডাঙৰ অট্টালিকাই কেৱল ঘৰহে নুঠায়, ই সমাজৰ ধনী-দৰিদ্ৰ, সৰল-জটিলৰ মাজৰ ফাঁকটোকও বুজায়।
কবিয়ে বিৰোধাভাস (Contrast) ৰ শৈলীৰে এই পৰিৱৰ্তনৰ ছবি আঁকিছে। তেওঁ দেখুৱাইছে যে বাহ্যিক উন্নতি আৰু বৈভৱে মানুহক বস্তুবাদীভাৱে সমৃদ্ধ কৰিলেও, আধ্যাত্মিকভাৱে দৰিদ্ৰ কৰি তুলিছে। পুৰণি যুগৰ “শান্তি” আৰু নতুন যুগৰ “অশান্তি”ৰ এই তুলনামূলক বৰ্ণনাই কবিতাটোক এক শক্তিশালী সামাজিক মৰ্মবাণী প্ৰদান কৰিছে।
৭। “দৃশ্যান্তৰ” কবিতাটোৰ কবি গৰাকীৰ এটা চমু পৰিচয় দিয়া।
উত্তৰঃ হৰেকৃষ্ণ ডেকা (১৯২৩ – ২৫ মাৰ্চ, ২০১৩) আছিল অসমীয়া সাহিত্যৰ এগৰাকী শ্ৰেষ্ঠ কবি, গল্পকাৰ, ঔপন্যাসিক, অনুবাদক আৰু সম্পাদক। “দৃশ্যান্তৰ”ৰ দৰে তেওঁৰ কবিতাসমূহে সময়ৰ সৈতে সমাজৰ পৰিৱৰ্তন আৰু মানৱীয় মূল্যবোধৰ হ্ৰাসৰ ওপৰত এক গভীৰ আৰু সংবেদনশীল দৃষ্টিভংগী প্ৰতিফলিত কৰে।
তেওঁৰ মুখ্য সাহিত্যিক কৃতিত্ব আৰু জীৱনৰ ঘটনাৱলীঃ
| বিষয় | বিৱৰণ |
|---|---|
| জন্ম-মৃত্যু | ১৯২৩ চনত জন্ম। ২০১৩ চনৰ ২৫ মাৰ্চত গুৱাহাটীত দেহাৱসান। |
| সাহিত্যিক অবদান | কবিতা: ‘ৰাতিৰ শোভাযাত্ৰা’ (১৯৭২), ‘আন এজন’, ‘Sea-Scare’ আদি। উপন্যাস: ‘আগন্তুক’ (১৯৭৪) – একমাত্ৰ উপন্যাস। গল্প সংকলন: ‘গল্প আৰু কল্প’, ‘মধুসূদনৰ দলং’, ‘মৃত্যুদণ্ড’ আদি। অনুবাদ: বহুকেইখন গ্ৰন্থ অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। |
| সম্পাদনা | সাহিত্য-সংস্কৃতি আলোচনী ‘গৰীয়সী’ৰ সম্পাদক হিচাপে দীৰ্ঘকাল দায়িত্ব পালন কৰিছিল। |
| বঁটা-সন্মান | সাহিত্য অকাডেমী বঁটা (১৯৮৭) – ‘ৰাতিৰ শোভাযাত্ৰা’ কবিতা সংকলনৰ বাবে। অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা (২০১০) আদি অন্যান্য সন্মান। |
মূল্যায়নঃ
হৰেকৃষ্ণ ডেকা আছিল বিংশ শতিকাৰ আধুনিক অসমীয়া কবিতাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰ। তেওঁৰ সাহিত্যকৰ্মত মনোবিশ্লেষণ, সমাজদৰ্শন আৰু ৰোমাণ্টিকতাৰ অপূৰ্ব সমন্বয় ঘটিছিল। ‘দৃশ্যান্তৰ’ কবিতাটোৰ জৰিয়তে তেওঁ দেখুৱাই গৈছে যে বাহ্যিক প্ৰগতি আৰু নগৰীয়া জীৱনৰ বেছি থকা সৌধই মানুহৰ অন্তৰৰ শান্তি, পাৰস্পৰিক বিশ্বাস আৰু আন্তৰিকতা হৰুৱাই দিব পাৰে। অসমীয়া সাহিত্যলৈ অমূল্য অৱদানৰ বাবে তেওঁক সদায় স্মৰণ কৰা হ’ব।
৮। ব্য়াখ্য়া কৰাঃ
(ক) “মৰিলে দাহ কৰিবলৈও
এজন মানুহ নাই।”
উত্তৰঃ
প্ৰসংগঃ
উদ্ধৃত কবিতাফাঁকি আমাৰ Class X ৰ পাঠ্যপুথি ‘অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকা’ৰ অন্তৰ্গত কবি হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ শক্তিশালী কবিতা ‘দৃশ্যান্তৰ’ ৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে। এই কথাষাৰ কবিয়ে পঁচিশ বছৰৰ পিছত লগ পোৱা বুঢ়া মানুহজনে নতুন সমাজৰ বিৰুদ্ধে কৰা এক তীব্ৰ মন্তব্য।
সংগতিঃ
পঁচিশ বছৰৰ পূৰ্বে মানুহজনে ‘বৰ শান্তিত আঁছো এই পঁজাটিত’ বুলি কৈছিল। কিন্তু সময়ৰ সৈতে সেই শান্তিৰ পঁজাঘৰ সাতমহলীয়া অট্টালিকালৈ ৰূপান্তৰ হোৱাত মানুহৰ মনোভাৱতো আমূল পৰিৱৰ্তন আহিছে। এই শাৰীত কবিয়ে সেই নৱ-সমাজৰ চৰম নৈতিক অধঃপতন আৰু মানৱীয় সম্পৰ্কৰ শূন্যতাৰ এক মাৰাত্মক চিত্ৰ অংকন কৰিছে।
ব্যাখ্যাঃ
এই বাক্যাংশটোৱে গোটেই কবিতাটোৰ কেন্দ্ৰীয় বক্তব্য বাহ্যিক উন্নয়নৰ বিনিময়ত মানৱীয় মূল্যবোধৰ অপমৃত্যু ক এক চূড়ান্ত ৰূপ দাঙি ধৰে।
১. নৈতিক অধঃপতনৰ চূড়ান্ত সীমা: মানুহৰ সামাজিক দায়িত্বৰ ভিতৰত মৃতকৰ শেষকৃত্য কৰাটো এক প্ৰাথমিক আৰু পবিত্ৰ কৰ্তব্য। এই কথাষাৰে কয় যে নতুন নগৰীয়া, ধনী সমাজত এই সামূহিক দায়বদ্ধতা আৰু মৌলিক সহানুভূতিও হেৰাই গৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ এই নহয় যে মানুহ নাই; অৰ্থ এইয়া যে মানুহবোৰ ইমান স্বাৰ্থপৰ, আত্মকেন্দ্ৰিক আৰু ব্যস্ত হৈ পৰিছে যে পৰিয়ালৰ বাহিৰৰ কোনো লোকৰ বাবে সময় বা সমবেদনা উলিয়াবলৈয়ো তেওঁলোকৰ ইচ্ছা নাই।
২. আন্তৰিকতাৰ সম্পূৰ্ণ অভাৱ: পুৰণি যুগৰ সহজ-সৰল, আন্তৰিক জীৱনৰ ঠাইত আহিছে যান্ত্ৰিকতা। ‘দাহ কৰা’ কামটোৱে শাৰীৰিক উপস্থিতি আৰু সময়ৰ উচৰ্চাৰ প্ৰয়োজন। এই নতুন সমাজত মানুহৰ ‘সময়’ আটাইতকৈ মূল্যৱান সম্পদ, যাৰ ইমান মূল্য যে সিয়াক আনৰ দুখ-কষ্টৰ বাবে ব্যয় কৰাটো ‘অলাভজনক’। ফলত সমাজ হৈ পৰিছে সংবেদনহীন।
৩. বিৰোধাভাসৰ শক্তিশালী প্ৰয়োগ: কবিতাটোত দুটা যুগৰ বিৰোধাভাস (Contrast) স্পষ্ট। আগৰ যুগত এজন অচিনাকি কবিকো মানুহজনে হাতত ধৰি ঘৰলৈ লৈ গৈছিল। কিন্তু বৰ্তমানৰ যুগত চিনাকি পৰিয়ালৰ লোকৰ শৱদাহ কৰিবলৈও মানুহ নোহোৱা হৈছে। এই তুলনাই পৰিৱৰ্তনৰ গভীৰতা আৰু বিভীষিকাক আঙুলিয়াই দেয়।
৪. কবিৰ সমালোচনাৰ সাৰাংশ: এই শাৰীটোৱে কবিৰ সমাজ সমালোচনাৰ সাৰাংশ বহন কৰে। ই কেৱল মানুহৰ অনুপস্থিতিৰ কথা নকয়, মানৱীয়তা, সহানুভূতি, সামাজিক দায়বদ্ধতা আৰু সম্প্ৰীতিৰ মৃত্যুৰ কথাকে ঘোষণা কৰে। ‘দৃশ্যান্তৰ’ শব্দটোৰ আক্ষৰিক অৰ্থ ‘দৃশ্যৰ পৰিৱৰ্তন’। এই পৰিৱৰ্তন কেৱল ইটা-পাজৰৰ নহয়, হৃদয়ৰো।
সাৰথি হিচাপে, এই বাক্যফাঁকি ‘দৃশ্যান্তৰ’ কবিতাৰ মৰ্মবাণী স্পষ্ট কৰে: ভৌতিক উন্নতি আৰু ব্যক্তিগত সফলতা যদি মানৱীয় গুণাবলীৰ বলি হয়, তেন্তে সেই উন্নয়ন নিৰৰ্থক আৰু সমাজ এটা নৈতিক ভেটি হীন হৈ পৰে। কবিয়ে ইয়াৰ জৰিয়তে আধুনিকতাৰ এক গভীৰ খণ্ডন আৰু মানৱীয় মুল্যবোধৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে।
(খ) “যখৰ পোৱালিহঁতে কাক কোনে চায়”।
উত্তৰঃ
প্ৰসংগঃ
উদ্ধৃত কবিতাফাঁকি আমাৰ Class X ৰ পাঠ্যপুথি ‘অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকা’ৰ অন্তৰ্গত কবি হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ কবিতা ‘দৃশ্যান্তৰ’ ৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে। এই বাক্যাংশটো কবিয়ে পঁচিশ বছৰৰ পিছত লগ পোৱা বুঢ়া মানুহজনৰ মুখেৰে নতুন নগৰীয়া সমাজৰ বিৰুদ্ধে কোৱা এক তীব্ৰ সমালোচনামূলক মন্তব্য।
সংগতিঃ
পুৰণি যুগত মানুহজনে ‘বৰ শান্তিত আঁছো এই পঁজাটিত’ বুলি আত্মীয়তা আৰু মৰমৰ কথা কৈছিল। কিন্তু সময়ৰ সৈতে সেই সমাজ ৰূপান্তৰিত হৈ এটা যান্ত্ৰিক, স্বাৰ্থপৰ আৰু নিৰ্দয় সমাজলৈ পৰিণত হৈছে। এই শাৰীত কবিয়ে সেই নতুন সমাজৰ ব্যক্তিসকলৰ চৰম আত্মকেন্দ্ৰিকতা আৰু পাৰস্পৰিক উদাসীনতাৰ ছবি এটা শক্তিশালী ৰূপকৰ সহায়ত দাঙি ধৰিছে।
ব্যাখ্যাঃ
এই বাক্যাংশটোৱে ধন-সম্পত্তি আৰু মানৱীয় সম্পৰ্কৰ মাজৰ বিপৰীতমুখী সমীকৰণ এক তীব্ৰ ৰূপকৰ জৰিয়তে ফুটাই তোলে।
১. ৰূপকৰ অৰ্থ (“যখৰ পোৱালি”):
যখ: ‘যখ’ হৈছে এটা পুৰণি অসমীয়া শব্দ, যাৰ অৰ্থ হৈছে ধন-সম্পত্তি, বিশেষকৈ সোণ-ৰূপ আদি মৌলিক ধাতুৰ ৰূপত সাঁচি ৰখা ধন। ইয়াত ঐশ্বৰ্য্য, বস্তুবাদী সম্পদক সূচায়।
পোৱালি: ‘পোৱালি’ মানে সন্তান, সাঁচি ৰখা বস্তু।
যখৰ পোৱালি: গতিকে, ‘যখৰ পোৱালি’ ৰূপকটোৱে তেনে লোকসকলক বুজায় যি ধন-সম্পত্তিকেই নিজৰ সৰ্বস্ব, নিজৰ সন্তানৰ দৰে প্রিয় বুলি গণ্য কৰে। ই এনে লোক যাৰ জীৱনৰ লক্ষ্য আৰু চিন্তা-চৰ্চা ধন উপাৰ্জন আৰু জমা কৰাতেই কেন্দ্ৰীভূত।
২. মূল বক্তব্য (“কাক কোনে চায়”):
এই অংশটোৱে ‘যখৰ পোৱালি’সকলৰ মানসিকতা আৰু আচৰণৰ কথা কয়।
‘কাক কোনে চায়’ৰ অৰ্থ হ’ল এই ধনলোভী, আত্মকেন্দ্ৰিক লোকসকলে আন মানুহলৈ (কাক) বা আনৰ প্ৰতি (কোনে) দৃষ্টি নিদিয়ে, মন নিদিয়ে। তেওঁলোকৰ সমস্ত লক্ষ্য, সময় আৰু শক্তি হ’ল নিজৰ ধন-সম্পত্তি ৰক্ষা আৰু বাঢ়োৱাত।
ইয়াৰ দ্বাৰা কবিয়ে কৈছে যে এই নতুন সমাজৰ মানুহবোৰৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্ক, সহানুভূতি আৰু সামাজিক দায়বোধ সম্পূৰ্ণৰূপে লোপ পাইছে। তেওঁলোক নিজৰ বাহিৰে আনক চাবলৈ, বুজিবলৈ বা সহায় কৰিবলৈ ইচ্ছুক নহয়। তেওঁলোক নিৰ্জীৱ ধনৰ সৈতে জীৱন্ত সম্পৰ্ক ৰাখে, কিন্তু জীৱন্ত মানুহৰ সৈতে সম্পৰ্ক ত্যাগ কৰে।
৩. সামগ্ৰিক প্ৰভাৱ আৰু কবিতাৰ সৈতে সংযোগ:
এই শাৰীটোৱে কবিতাটোত আগতে উল্লেখ থকা “মৰিলে দাহ কৰিবলৈও এজন মানুহ নাই” এই বক্তব্যৰেই এক ৰূপকময় প্ৰকাশ। দাহ কৰিবলৈ মানুহ নথকাৰ কাৰণেই হ’ল মানুহবোৰ ‘যখৰ পোৱালি’ হৈ পৰা বাবে।
ই পুৰণি গ্ৰাম্য সমাজৰ আত্মীয়তাবোধ (‘মৰমৰ মাজ’) আৰু নতুন নগৰীয়া সমাজৰ আত্মকেন্দ্ৰিকতা (‘যখৰ পোৱালিহঁত’)ৰ মাজৰ এক চূড়ান্ত বিৰোধাভাস (Contrast) সৃষ্টি কৰে।
সন্দেহৰ চকুৰে চোৱা কথাটো ইয়াতে স্পষ্ট হয়। যি মানুহে আনক সহায় কৰিবলৈ আগবাঢ়ি নাহে, সি প্ৰকৃততে আনক সন্দেহ, হিংসা বা উদাসীনতাৰে চায়।
সাৰথি হিচাপে, এই বাক্যাংশটোৱে ‘দৃশ্যান্তৰ’ কবিতাৰ মৰ্মবাণীৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ ফুটাই তোলে: যেতিয়া সমাজত বস্তুবাদী সম্পদ মানৱীয় সম্পৰ্কতকৈ অধিক মূল্যৱান হৈ পৰে, তেতিয়া সমাজৰ পৰা আন্তৰিকতা, সহানুভূতি আৰু সামাজিক একতা লোপ পায়। মানুহবোৰ ধনৰ সৈতে এনে আত্মিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে যে সিহঁত মানৱীয় সম্পৰ্ক আৰু দায়বোধৰ পৰা সম্পূৰ্ণৰূপে বিচ্ছিন্ন হৈ পৰে। কবিয়ে ইয়াৰ জৰিয়তে আমাক সাৱধান কৰিছে যে এই ‘দৃশ্যান্তৰ’ বা পৰিৱৰ্তন এক ভয়ংকৰ সামাজিক ৰোগ, যিয়ে সমাজৰ প্ৰাণশক্তি নাশ কৰে।
(গ) “এই কংক্ৰীটৰ হাবিখনত তেওঁক
বিচাৰি নাপালো আৰু।”
উত্তৰঃ
প্ৰসংগঃ
উদ্ধৃত কবিতাফাঁকি আমাৰ Class X ৰ পাঠ্যপুথি ‘অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকা’ৰ অন্তৰ্গত কবি হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ কবিতা ‘দৃশ্যান্তৰ’ ৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে। এই বাক্যাংশটো কবিৰ নিজৰ অন্তিম মন্তব্য, যিয়ে কবিতাটোৰ গোটেই অভিজ্ঞতা আৰু বিষাদৰ সাৰাংশ প্ৰকাশ কৰে।
সংগতিঃ
কবিয়ে পঁচিশ বছৰৰ আগৰ সেউজীয়া, আন্তৰিকতাৰ প্ৰতীক পঁজাঘৰ আৰু মানুহজনক দেখিছিল। পঁচিশ বছৰৰ পিছত তেওঁ সেই একে ঠাইত শান্তিৰ সলনি অশান্তি, সেউজীয়াৰ সলনি কংক্ৰীট, আৰু মানৱীয়তাবোধৰ সলনি আত্মকেন্দ্ৰিকতা বিচাৰি উভতি আহিছে। কিন্তু এই নতুন পৰিৱেশত তেওঁৰ চিনাকি মানুহজনক, বা তেওঁৰ মনত জীয়াই থকা পুৰণি মানুহজনৰ ৰূপটোক বিচাৰি পোৱা নাই। এই উক্তিয়ে সেই বিচাৰৰ ব্যৰ্থতা আৰু দুখৰ কথাকে কয়।
ব্যাখ্যাঃ
এই বাক্যাংশটোৱে কবিতাৰ শীৰ্ষস্থানীয় ৰূপক (‘কংক্ৰীটৰ হাবি’) আৰু বিষয়বস্তু (‘মানুহজনক নোপোৱা’) ৰ মাজত থকা সম্বন্ধ স্পষ্ট কৰে।
১. ৰূপকৰ গভীৰ অৰ্থ (“কংক্ৰীটৰ হাবি”):
কংক্ৰীট: ই প্ৰকৃত নগৰায়ণৰ সঁজুলি। ইয়াত ই আধুনিকতা, যান্ত্ৰিক জীৱন, নৈতিক কঠোৰতা, আৰু মানৱীয় উষ্ণতাৰ অভাৱৰ প্ৰতীক।
হাবি: হাবি মানে গহীন, দিশহাৰা, জটিল জংঘল। ইয়াত ই নতুন নগৰীয়া সমাজৰ জটিলতা, মানুহৰ মাজৰ আত্মিক বিচ্ছিন্নতা, আৰু বাসযোগ্য হৈও নিবাস-অনুপযোগী পৰিৱেশক সূচায়।
কংক্ৰীটৰ হাবি: এই শব্দযোৰাই কবিয়ে নতুন সমাজখনক কেনেদৰে দেখিছে, তাৰ সম্পূৰ্ণ চিত্ৰ দাঙি ধৰে। ই এখন ভৌতিকভাৱে উন্নত, কিন্তু আত্মিকভাৱে হাবি-সম, বিভ্ৰান্তিকৰ আৰু নিৰ্জীৱ সমাজ। ইয়াৰ মাজত মানুহ হেৰাই যায়।
২. মূল বক্তব্য (“তেওঁক বিচাৰি নাপালো আৰু”):
তেওঁ: ‘তেওঁ’ শব্দটোৱে কেৱল পঁচিশ বছৰৰ আগৰ মানুহজনকেই নুবুজায়। ই পুৰণি সমাজৰ মূল্যবোধ, সৰলতা, শান্তি, মানৱীয় উষ্ণতা, আৰু কবিৰ নিজৰ হেৰুৱা স্মৃতি এই সকলোবোৰকেই বুজায়।
বিচাৰি নাপালো আৰু: এইটো কবিৰ অন্তিম আৰু চূড়ান্ত স্বীকাৰোক্তি। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল, এই নতুন ‘হাবি’ত প্ৰৱেশ কৰি কবিয়ে বুজি পালে যে ইয়াত তেওঁ বিচৰা মানুহজনৰ স্থান নাই। কাৰণ, যি সমাজত মানুহ ‘যখৰ পোৱালি’ হৈ পৰে, য’ত মৃত্যুৰ দাহকাৰ্যতো মানুহ নোলায়, সেই সমাজত পুৰণি যুগৰ আন্তৰিক, সুখী মানুহজনৰ অস্তিত্ব সম্ভৱই নহয়। মানুহজন বদলিছে, বা কবিৰ স্মৃতিৰ মানুহজনক এই বাস্তৱে গ্ৰহণ কৰিব পৰা নাই।
৩. সামগ্ৰিক প্ৰভাৱ আৰু কবিতাৰ সাৰাংশ:
এই শাৰীটোৱে কবিতাৰ শিৰোনাম ‘দৃশ্যান্তৰ’ (দৃশ্যৰ পৰিৱৰ্তন)ৰ অৰ্থ সম্পূৰ্ণ কৰে। পৰিৱৰ্তন কেৱল দৃশ্যৰ নহয়, ই মানুহৰ অন্তৰৰো। এই পৰিৱৰ্তন ইমানেই আমূল যে পুৰণি আৰু নতুনৰ মাজত কোনো সংযোগ স্থাপন কৰাটো অসম্ভৱ হৈ পৰিছে।
ই কবিৰ নিৰাশা, বিচ্ছিন্নতা আৰু বিষাদৰ চূড়ান্ত অভিব্যক্তি। তেওঁ এটা সময়ত মানুহজনক হাতত ধৰি ঘৰলৈ লৈ গৈছিল; কিন্তু এতিয়া তেওঁক এই ‘হাবি’ত বিচাৰি উলিয়াবই নোৱাৰিলে।
ইয়াৰ জৰিয়তে কবিয়ে আমাক কয় যে প্ৰগতিৰ নামত আমি যি ‘হাবি’ সাজি উঠিছোঁ, সেই হাবিয়ে আমাক আমাৰে নিজৰ পৰা, আমাৰ মানৱীয়তাৰ পৰা আঁতৰাই দিছে। আমি এনে এটা যান্ত্ৰিক জগত সৃষ্টি কৰিছোঁ, য’ত আমাৰ আটাইতকৈ মূল্যৱান সম্পদবোৰ স্মৃতি, সম্পৰ্ক, আন্তৰিকতা বাসযোগ্য নহয়।
সাৰথি হিচাপে, এই বাক্যাংশটোৱে কবিতাটোৰ কেন্দ্ৰীয় সংকেতক এক শক্তিশালী ৰূপ দাঙি ধৰে: আমি যেতিয়া প্ৰকৃতি আৰু মানৱীয় উষ্ণতাৰ সলনি কংক্ৰীটৰ যান্ত্ৰিক জগত সৃষ্টি কৰোঁ, তেতিয়া আমি কেৱল আমাৰ পৰিৱেশকেই নহয়, আমাৰ নিজৰ মানৱীয় সত্ত্বাৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশকো ‘হাবি’ৰ তলত পুতি পেলাওঁ, যাক পিছত বিচাৰি উলিয়াব নোৱাৰি। কবিৰ এই নিৰাশাজনক সন্ধানাই আমাক আমাৰ উন্নয়নৰ দিশটো পুনৰ ভাৱিবলৈ আহ্বান জনায়।
১। বিপৰীত শব্দ লিখাঃ
কেঁচা, গধূলি, পোহৰ, শান্তি, ৰূপ।
উত্তৰঃ
কেঁচা – পকা
গধূলি – পুৱা / ভোৰ
পোহৰ – আন্ধাৰ / তিমিৰ
শান্তি – অশান্তি / কোলাহল
ৰূপ – অৰূপ / বিকৃতি
২। এটাকৈ সমাৰ্থক শব্দ লিখাঃ
জোন, ঘৰ, চৰা, দাহ, উভতি।
উত্তৰঃ
জোন – চন্দ্ৰ / শশী / ৰোহিণীপতি
ঘৰ – গৃহ / নিলয় / আবাস
চৰা – বেছি / অধিক / অতিশয়
দাহ – দাহন / দহন / শ্মশান
উভতি – ফিৰণ / প্ৰত্যাৱৰ্তন / ঘূৰি অহা
৩। নঞাৰ্থক শব্দ গঠন কৰাঃ
শান্তি, চিনাকি, সহায়।
উত্তৰঃ
শান্তি – অ + শান্তি = অশান্তি
চিনাকি – অ + চিনাকি = অচিনাকি
সহায় – অ + সহায় = অসহায় / নিঃসহায়
৪। “নমস্কাৰ” শব্দটো সন্ধি ভাঙিলে এনে হ’ব –
নমঃ + কাৰ। – এনেদৰে আন চাৰিটা শব্দ লিখি সন্ধি ভাঙা।
উত্তৰঃ
পুৰঃ + কাৰ = পুৰস্কাৰ
পৰিঃ + কাৰ = পৰিস্কাৰ
নিঃ + উপায় = নিৰূপায়
বহিঃ + কাৰ = বহিষ্কাৰ
Next Chapter 6 উদ্য়োগী হওঁ আহাঁ
SEBA Class 10 Assamese (MIL) – All Chapters Question Answer – সকলো অধ্যায়ৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্ন-উত্তৰ
🔔 দ্ৰষ্টব্য (Notice)
এই পৃষ্ঠাত পাঠ্যপুথিৰ মূল প্ৰশ্নোত্তৰবোৰ বিনামূলীয়াকৈ দিয়া হৈছে।
অতিৰিক্ত Study Materials — সকলো Q&A, MCQs, Model Papers & Expected Questionsৰ বাবে⬇️
