SEBA Class 10 Social Science Chapter 10 Political Science Question Answer – ভাৰতীয় গণতন্ত্ৰ
class 10 Social Science chapter 10 question answer
class 10 Social Science chapter 10 question answer assamese medium
দশম শ্ৰেণীৰ সমাজ বিজ্ঞান পাঠ্যপুথিৰ 10 নং অধ্যায় “ভাৰতীয় গণতন্ত্ৰ”ৰ সকলো পাঠভিত্তিক প্ৰশ্ন-উত্তৰ ইয়াত সুন্দৰকৈ সহজ সৰল ভাষাত দিয়া হৈছে।
পাঠভিত্তিক প্ৰশ্ন-উত্তৰ
ভাৰতীয় গণতন্ত্ৰ
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১) ১৯৪৫ চনত অনুষ্ঠিত হোৱা নিৰ্বাচনত ইংলেণ্ডত কোনটো দল জয়ী হৈছিল?
উত্তৰঃ শ্ৰমিক দল।
২) “কেবিনেট মিছন” ভাৰতলৈ কেতিয়া আহিছিল?
উত্তৰঃ ১৯৪৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত।
৩) সংবিধান সভাৰ প্ৰথম সভাপতি কোন আছিল?
উত্তৰঃ ডঃ সচ্চিদানন্দ সিন্হা।
৪) খচৰা সমিতিৰ অধ্যক্ষ জনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ ড॰ বি. আৰ. আম্বেদকাৰ।
৫) “সমাজবাদী” আৰু “ধৰ্মনিৰপেক্ষ” শব্দ দুটা সংবিধানৰ কিমান সংশোধনী মতে প্ৰস্তাৱনাত সন্নিৱিষ্ট হৈছিল?
উত্তৰঃ ৪২তম সংশোধনীৰ মতে (১৯৭৬ চনত) সন্নিৱিষ্ট হৈছিল।
৬) ইংৰাজী Federation শব্দটো কোনটো লেটিন শব্দৰ পৰা আহিছে?
উত্তৰঃ “Foedus” শব্দৰ পৰা আহিছে।
৭) “যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ গৃহভূমি” বুলি কাক বোলা হয়?
উত্তৰঃ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰক বোলা হয়।
৮) ভাৰতবৰ্ষত দ্বৈত নাগৰিকত্বৰ ব্যৱস্থা আছেনে?
উত্তৰঃ নাই। ভাৰতত দ্বৈত নাগৰিকত্ব নিষিদ্ধ।
৯) ভাৰতবৰ্ষৰ সংসদীয় গণতন্ত্ৰৰ ধাৰণাটো কোনখন দেশৰ সংবিধানৰ পৰা অনুকৰণ কৰা হৈছে?
উত্তৰঃ ইংলেণ্ডৰ (বা ব্ৰিটিছ) সংবিধানৰ পৰা অনুকৰণ কৰা হৈছে।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১) ব্ৰিটিছ চৰকাৰে “কেবিনেট মিছন”ক কিয় ভাৰতলৈ পঠাইছিল?
উত্তৰঃ ভাৰতবৰ্ষলৈ স্বাধীনতা প্ৰদানৰ পিছত শাসন ব্যৱস্থা কেনেকুৱা হ’ব সেই বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ। লগতে ভাৰতবৰ্ষৰ বাবে এখন সংবিধান ৰচনাৰ কাৰণে প্ৰয়োজনীয় পৰিৱেশ আৰু প্ৰস্তুতিৰ বিষয়েও চৰকাৰৰ কৰ্মসূচী ঠিক কৰিবলৈ কেবিনেট মিছনক ভাৰতলৈ পঠিওৱা হৈছিল।
২) ১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টৰ পৰা ১৯৫০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীলৈ ভাৰতবৰ্ষৰ শাসন ব্যৱস্থা কি আইনৰ ভিত্তিত চলিছিল আৰু আইনখন কোনে প্ৰস্তুত কৰিছিল?
উত্তৰঃ ১৯৩৫ চনৰ ভাৰত চৰকাৰ আইনৰ ভিত্তিত শাসন চলিছিল। এই আইনখন ব্ৰিটিছ সংসদে প্ৰস্তুত কৰিছিল।
৩) প্ৰস্তাৱনাত “আমি ভাৰতীয় জনসাধাৰণে” বুলি কিয় উল্লেখ কৰা হৈছে?
উত্তৰঃ এই বাক্যাংশই এইটো স্পষ্ট কৰে যে সংবিধানখনৰ প্ৰকৃত ৰচক আৰু শক্তিৰ উৎস হৈছে ভাৰতৰ জনগণ। সংবিধানখন ৰচনা কৰা হৈছিল ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ প্ৰতিনিধিৰ দ্বাৰা আৰু তেওঁলোকৰ বাবেই। জনসাধাৰণৰ হাততেই ৰাষ্ট্ৰৰ সকলো ক্ষমতাৰ ওলমি থাকে।
৪) “সাৰ্বভৌম” মানে কি?
উত্তৰঃ সাৰ্বভৌমতা মানে এনে এক অৱস্থা য’ত ৰাষ্ট্ৰখনৰ নিজৰ সৰ্বোচ্চ ক্ষমতা থাকে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে:
-
এটা নিৰ্দিষ্ট ভূ-খণ্ডত নিজাববীয়াভাৱে আৰু স্বাধীনভাৱে থাকিব পৰা অৱস্থা।
-
কাৰো বাহিৰা শক্তিৰ অধীন নোহোৱা অৱস্থা।
৫) কোন চনৰ কিমান সংখ্যক সংশোধনী অনুসৰি সংবিধানৰ প্ৰস্তাৱনাত ‘সমাজবাদী‘ আৰু ‘ধৰ্মনিৰপেক্ষ’ শব্দ দুটা সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে?
উত্তৰঃ ১৯৭৬ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰত গৃহীত হোৱা ৪২তম সংশোধনীৰ মাধ্যমেৰে প্ৰস্তাৱনাত ‘সমাজবাদী’ আৰু ‘ধৰ্মনিৰপেক্ষ’ শব্দ দুটা সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছিল।
৬) ‘অৰ্ধ যুক্তৰাষ্ট্ৰ’ কাক বোলে?
উত্তৰঃ যি ৰাষ্ট্ৰৰ শাসন ব্যৱস্থাত যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰৰ (কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্যৰ মাজত ক্ষমতাৰ বিভাজন) বৈশিষ্ট্যৰ লগতে এককেন্দ্ৰিক চৰকাৰৰ (শক্তিশালী কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ) বৈশিষ্ট্যও দেখা যায়, তাকেই ‘অৰ্ধ-যুক্তৰাষ্ট্ৰ’ বুলি কোৱা হয়। ভাৰতবৰ্ষক এই ভিত্তিত অৰ্ধ-যুক্তৰাষ্ট্ৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
৭) কোন কেইখন আইনে পৰাধীন ভাৰতবৰ্ষত সীমিত সংসদীয় পদ্ধতিৰ প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল?
উত্তৰঃ ১৯৩৫ চনৰ ভাৰত চৰকাৰ আইনখনে পৰাধীন ভাৰতবৰ্ষত সীমিত সংসদীয় পদ্ধতিৰ প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। এই আইনে প্রাদেশিক সমভূমিত যোজনাত্মক শাসন ব্যৱস্থাৰ সৃষ্টি কৰিছিল।
১) ভাৰতবৰ্ষৰ সংবিধানৰ প্ৰস্তাৱনাত সংবিধানৰ আদৰ্শ কেনেদৰে প্ৰকাশ পাইছে আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: ভাৰতৰ সংবিধানৰ প্ৰস্তাৱনা (Preamble) হৈছে সংবিধানখনৰ আত্মা আৰু দৰ্শন। ই এক সাৰাংশস্বৰূপে সংবিধানখনৰ লক্ষ্য, উদ্দেশ্য আৰু মূল নীতি-আদৰ্শসমূহ স্পষ্টকৈ প্ৰকাশ কৰে। প্ৰস্তাৱনাত উল্লেখ থকা মূল আদৰ্শসমূহ হৈছে সাৰ্বভৌম, সমাজবাদী, ধৰ্মনিৰপেক্ষ, গণতান্ত্ৰিক গণৰাজ্য। ইয়াৰ উপৰিও ই সামাজিক, অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক ন্যায়; চিন্তা, অভিব্যক্তি, বিশ্বাস, ধৰ্ম আৰু উপাসনাৰ স্বাধীনতা; আৰু ব্যক্তিৰ মৰ্যাদা আৰু ৰাষ্ট্ৰৰ ঐক্য আৰু অখণ্ডতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। সাধাৰণতে সংবিধানৰ মূল অংশবোৰত এই আদৰ্শবোৰ বিস্তাৰিতভাৱে বৰ্ণনা কৰা হয়। প্ৰস্তাৱনাই সেয়া সম্পূৰ্ণ সংবিধানখনৰ এটা সংক্ষিপ্ত আৰু স্পষ্ট চিত্ৰ আগবঢ়ায়। ইয়াত ‘আমি ভাৰতৰ জনগণে’ (We, the people of India) বুলি আৰম্ভ কৰি জনসাধাৰণকেই সংবিধানৰ প্ৰকৃত উৎস আৰু ক্ষমতাৰ আধাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। গতিকে, প্ৰস্তাৱনাখনে ভাৰতক এক স্বতন্ত্ৰ গণতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ লগতে ইয়াৰ নাগৰিকসকলৰ মাজত ন্যায়, সমতা, স্বাধীনতা আৰু ভ্ৰাতৃত্ববোধৰ প্ৰতি থকা দেশৰ অংগীকাৰৰ কথাও ঘোষণা কৰে।
২) ‘সাৰ্বভৌম’, ‘সমাজবাদী’, ‘ধৰ্মনিৰপেক্ষ’, ‘গণতান্ত্ৰিক’ আৰু ‘গণৰাজ্য’ বুলিলে কি বুজা বহলাই লিখা।
উত্তৰ:
-
সাৰ্বভৌম (Sovereign): এই শব্দই সূচায় যে ভাৰত এখন সম্পূৰ্ণৰূপে স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰ। ইয়াৰ ওপৰত কোনো বাহ্যিক শক্তিৰ নিয়ন্ত্ৰণ নাই। দেশখনৰ নিজৰ ভূখণ্ডত শাসন চলোৱাৰ, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্ক ৰক্ষাৰ, আৰু আন ৰাষ্ট্ৰৰ লগত মিত্ৰতা কৰাৰ সম্পূৰ্ণ ক্ষমতা আছে।
-
সমাজবাদী (Socialist): ১৯৭৬ চনৰ ৪২তম সংবিধান সংশোধনীৰ যোগেদি এই শব্দটো প্ৰস্তাৱনাত যোগ দিয়া হয়। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল যে দেশৰ অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাত ৰাজ্যই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিব, সামাজিক ন্যায় স্থাপন কৰিব, আৰু সম্পদ আৰু উৎপাদনৰ সা-সঁজুলিৰ ন্যায্য বিতৰণ নিশ্চিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিব। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে সমাজৰ দৰিদ্ৰতা আৰু বৈষম্য দূৰ কৰা।
-
ধৰ্মনিৰপেক্ষ (Secular): এই শব্দটোও ৪২তম সংশোধনীৰ যোগেদিয়েই প্ৰস্তাৱনাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল ভাৰত এখন ধৰ্মনিৰপেক্ষ ৰাষ্ট্ৰ। ৰাষ্ট্ৰই কোনো নিৰ্দিষ্ট ধৰ্মক অগ্ৰাধিকাৰ নিদিয়ে। সকলো ধৰ্মৰ মানুহে সমান অধিকাৰ ভোগ কৰিব আৰু সকলো ধৰ্মকে সমান দৃষ্টিৰে চোৱা হ’ব। প্ৰত্যেক ব্যক্তিয়ে নিজৰ বিশ্বাস অনুসৰি যিকোনো ধৰ্ম গ্ৰহণ, পালন আৰু প্ৰচাৰ কৰাৰ স্বাধীনতা আছে।
-
গণতান্ত্ৰিক (Democratic): ই ভাৰতৰ শাসন ব্যৱস্থাৰ ৰূপটো সূচায়। গণতন্ত্ৰৰ অৰ্থ হৈছে ‘জনতাৰ দ্বাৰা, জনতাৰ বাবে, জনতাৰ চৰকাৰ’। ইয়াত চৰকাৰ জনসাধাৰণৰ দ্বাৰা নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ অন্তৰে অনুষ্ঠিত হোৱা মুক্ত আৰু সুষ্ঠু নিৰ্বাচনৰ জৰিয়তে জনসাধাৰণে তেওঁলোকৰ প্ৰতিনিধি বাছনি কৰে। জনসাধাৰণেই চৰকাৰৰ সকলো ক্ষমতাৰ উৎস।
-
গণৰাজ্য (Republic): গণৰাজ্য হ’ল এনে এখন ৰাষ্ট্ৰ য’ত ৰাষ্ট্ৰপ্ৰধান (ভাৰতৰ ক্ষেত্ৰত ৰাষ্ট্ৰপতি) বংশানুক্ৰমিক নহয়। তেওঁক জনসাধাৰণে পৰোক্ষভাৱে নিৰ্বাচিত কৰে আৰু তেওঁৰ কাৰ্যকাল নিৰ্দিষ্ট থাকে। এই ব্যৱস্থাই ৰাজতন্ত্ৰৰ বিপৰীতে সমতাৰ নীতিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে।
৩) নেহৰুৰ উদ্দেশ্য সম্পৰ্কিত প্ৰস্তাৱ কেইটা আলোচনা কৰা?
উত্তৰ: ১৯৪৬ চনৰ ১৩ ডিচেম্বৰত সংবিধান সভাৰ প্ৰথম বৈঠকত পণ্ডিত জৱাহৰলাল নেহৰুৱে ‘উদ্দেশ্য সম্পৰ্কিত প্ৰস্তাৱ’ (Objectives Resolution) উত্থাপন কৰিছিল। ১৯৪৭ চনৰ ২২ জানুৱাৰীত এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰা হয়। এই প্ৰস্তাৱকেই ভাৰতীয় সংবিধানৰ ভেটি হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আছিল:
- ভাৰতক এখন স্বাধীন, সাৰ্বভৌম, গণতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰা।
- ভাৰতক ৰাজ্যসমূহৰ এক সংঘ (Union of States) হিচাপে গঠন কৰা, য’ত ব্ৰিটিছ শাসিত ভূখণ্ড আৰু স্বেচ্ছাই যোগদান কৰা দেশীয় ৰাজ্যসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব।
- জনসাধাৰণৰ মাজত সামাজিক, অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক ন্যায়; সমতা; চিন্তা, অভিব্যক্তি, বিশ্বাস, ধৰ্ম আৰু উপাসনাৰ স্বাধীনতা নিশ্চিত কৰা।
- অনুসূচিত জাতি-জনজাতি, অনুন্নত শ্ৰেণী আৰু সংখ্যালঘুসকলৰ সুৰক্ষাৰ ব্যৱস্থা কৰা।
- দেশৰ ভূখণ্ডীয় অখণ্ডতা আৰু সাৰ্বভৌমত্ব ৰক্ষা কৰা।
- আন্তৰ্জাতিক শান্তি আৰু মানৱকল্যাণৰ হকে কাম কৰা।
নেহৰুৰ এই প্ৰস্তাৱসমূহে পিছলৈ সংবিধানৰ প্ৰস্তাৱনা আৰু অন্যান্য মূল নীতি-আদৰ্শসমূহ ৰূপায়ণত প্ৰত্যক্ষভাৱে প্ৰভাৱ পেলাইছিল।
৪) ভাৰতবৰ্ষৰ যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় ব্যৱস্থাৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: ভাৰত এখন যুক্তৰাষ্ট্ৰ (Federation) হোৱাৰ লগতে ইয়াত কিছুমান এককেন্দ্ৰিক (Unitary) ৰাষ্ট্ৰৰ বৈশিষ্ট্যও দেখা পোৱা যায়। সেইবাবে কিছুমান বিশেষজ্ঞে ভাৰতক ‘অৰ্ধ-যুক্তৰাষ্ট্ৰ‘ (Quasi-Federation) বুলি ক’ব খোজে। ইয়াৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ হ’ল:
-
যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় বৈশিষ্ট্য:
-
লিখিত সংবিধান: ভাৰতৰ এখন অতি বিস্তৃত আৰু লিখিত সংবিধান আছে।
-
ক্ষমতাৰ বিভাজন: সংবিধানে কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ মাজত ক্ষমতা তিনিটা তালিকাত – সংঘ তালিকা, ৰাজ্য তালিকা আৰু সমবৰ্তী তালিকাত – ভগাই দিছে।
-
সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়: সংবিধানৰ ব্যাখ্যা দিয়া, কেন্দ্ৰ-ৰাজ্যৰ মাজৰ বিবাদ মীমাংসা কৰা আৰু মৌলিক অধিকাৰ ৰক্ষাৰ দায়িত্ব সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়ৰ আছে।
-
দ্বি-সদনযুক্ত বিধানমণ্ডল (ৰাজ্যসভা): সংসদৰ উচ্চসদন ৰাজ্যসভাই ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
-
-
এককেন্দ্ৰিক বৈশিষ্ট্য (অৰ্ধ-যুক্তৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ কাৰণ):
-
একক নাগৰিকত্ব: ভাৰতত দ্বৈত নাগৰিকত্ব নাই। দেশৰ প্ৰত্যেক লোকৰ ভাৰতীয় নাগৰিকত্ব আছে।
-
জৰুৰীকালীন অৱস্থা: সংবিধানে কেন্দ্ৰ চৰকাৰক দেশত জৰুৰীকালীন অৱস্থা ঘোষণা কৰি ৰাজ্যিক চৰকাৰৰ ওপৰত প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ ল’বলৈ অনুমতি দিয়ে।
-
ৰাজ্যৰ সীমা সলনি কৰাৰ ক্ষমতা: সংসদে ৰাজ্যিক চৰকাৰৰ অনুমতি নোলোৱাকৈয়ে ৰাজ্যৰ সীমা সলনি বা নতুন ৰাজ্য গঠন কৰিব পাৰে।
-
ৰাজ্যপালৰ পদ: ৰাজ্যৰ ৰাজ্যপাল কেন্দ্ৰ চৰকাৰৰ প্ৰতিনিধি হিচাপে নিয়োজিত হয় আৰু কিছুমান ক্ষেত্ৰত কেন্দ্ৰৰ হৈ কাম কৰে।
গতিকে, ভাৰতৰ যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় ব্যৱস্থা সাধাৰণ যুক্তৰাষ্ট্ৰতকৈ বেলেগ, য’ত ৰাষ্ট্ৰীয় ঐক্য আৰু অখণ্ডতা ৰক্ষাৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰক শক্তিশালী কৰি গঢ় দিয়া হৈছে।
-
৫) ভাৰতবৰ্ষৰ সংসদীয় পদ্ধতিৰ চৰকাৰৰ বৈশিষ্ট্যসমূহৰ ওপৰত ব্যাখ্যা আগবঢ়োৱা।
উত্তৰ: ভাৰতৰ শাসন ব্যৱস্থা সংসদীয় পদ্ধতিৰ গণতন্ত্ৰ (Parliamentary Democracy)। এই ব্যৱস্থাৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্যসমূহ হ’ল:
- নামমাত্ৰ ৰাষ্ট্ৰপ্ৰধান আৰু প্ৰকৃত শাসক মন্ত্ৰীপৰিষদ: ৰাষ্ট্ৰপতি হৈছে দেশৰ নামমাত্ৰ ৰাষ্ট্ৰপ্ৰধান (Nominal Head)। প্ৰকৃত শাসনক্ষমতা মন্ত্ৰীপৰিষদৰ (Council of Ministers) হাতত ন্যস্ত, যাৰ নেতৃত্ব দিয়া প্ৰধানমন্ত্ৰী (Prime Minister) হৈছে দেশৰ বাস্তবিক শাসক (Real Head)।
- ৰাষ্ট্ৰপ্ৰধানৰ বংশানুক্ৰমিক নহয়: ভাৰত গণৰাজ্য (Republic) হোৱাৰ বাবে ইয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপ্ৰধান বংশানুক্ৰমিক নহয়। তেওঁক নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ বাবে নিৰ্বাচিত কৰা হয়।
- কাৰ্যবাহীৰ বিধানমণ্ডলৰ প্ৰতি দায়বদ্ধতা: মন্ত্ৰীসকল বিধানমণ্ডলৰ (সংসদ) সদস্য হ’ব লাগিব আৰু সেইবিধানমণ্ডলৰ (বিশেষকৈ লোকসভাৰ) প্ৰতি দায়বদ্ধ হ’ব লাগিব। বিধানমণ্ডলে ‘অবিশ্বাস প্ৰস্তাৱ’ (No-confidence Motion) গৃহীত কৰিলে মন্ত্ৰীপৰিষদে পদত্যাগ কৰিব লাগিব।
- দ্বি-সদনযুক্ত বিধানমণ্ডল: ভাৰতৰ সংসদ দুটা সদনৰে গঠিত – লোকসভা (নিম্নসদন) আৰু ৰাজ্যসভা (উচ্চসদন)। সাধাৰণতে যিকোনো আইন প্ৰণয়ন কৰিবলৈ দুয়োটা সদনৰ অনুমোদন লাগে।
- দলীয় ব্যৱস্থা: এই ব্যৱস্থাত ৰাজনৈতিক দলৰ গুৰুত্ব অত্যধিক। সাধাৰণতে লোকসভাত সংখ্যাগৰিষ্ঠ আসন লাভ কৰা দলটোৱেই চৰকাৰ গঠন কৰে।
- বিৰোধী দলৰ ভূমিকা: সংসদত চৰকাৰ গঠন নকৰা দলবোৰ বিৰোধী দল (Opposition) হিচাপে কাম কৰি চৰকাৰৰ কাম-কাজত চকু ৰাখি নিৰীক্ষণ কৰে।
- ঐতিহাসিক ভেটি: ভাৰতত সংসদীয় ব্যৱস্থাৰ বীজ ১৯৩৫ চনৰ ভাৰত চৰকাৰ আইনৰ জৰিয়তে সিঁচৰিত হৈছিল। স্বাধীনতাৰ পিছত ইংলেণ্ডৰ সংবিধানৰ পৰা ইয়াক অনুকৰণ কৰি ভাৰতৰ প্ৰেক্ষাপটত ৰূপ দিয়া হৈছে।
