SEBA Class 10 Social Science Chapter 11 Political Science Question Answer – আন্তর্জাতিক সংস্থা-ৰাষ্ট্ৰসংঘ আৰু অন্যান্য
class 10 Social Science chapter 11 question answer
class 10 Social Science chapter 11 question answer assamese medium
দশম শ্ৰেণীৰ সমাজ বিজ্ঞান পাঠ্যপুথিৰ 11 নং অধ্যায় “আন্তর্জাতিক সংস্থা-ৰাষ্ট্ৰসংঘ আৰু অন্যান্য”ৰ সকলো পাঠভিত্তিক প্ৰশ্ন-উত্তৰ ইয়াত সুন্দৰকৈ সহজ সৰল ভাষাত দিয়া হৈছে।
পাঠভিত্তিক প্ৰশ্ন-উত্তৰ
আন্তর্জাতিক সংস্থা-ৰাষ্ট্ৰসংঘ আৰু অন্যান্য
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১) ৰাষ্ট্ৰসংঘ কিয় গঠন হৈছিল?
উত্তৰঃ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ বিভীষিকাৰ পিছত ভৱিষ্যতে যুদ্ধৰ পুনৰাবৃত্তি ৰোধ কৰি বিশ্বত আন্তৰ্জাতিক শান্তি আৰু নিৰাপত্তা স্থাপন কৰাৰ লক্ষ্যৰে ১৯৪৫ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘ গঠন কৰা হৈছিল।
২) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ দুটা উদ্দেশ্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ (ক) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা বজাই ৰখা। (খ) সমান অধিকাৰ আৰু আত্মনিৰ্ণয়ৰ ভিত্তিত দেশসমূহৰ মাজত বন্ধুত্বপূর্ণ সম্পর্ক স্থাপন কৰা।
৩) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ অংগকেইটাৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ছয়টা প্ৰধান অংগ হৈছে: (i) সাধাৰণ সভা, (ii) নিৰাপত্তা পৰিষদ, (iii) অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক পৰিষদ, (iv) ন্যাসৰক্ষী পৰিষদ, (v) আন্তৰ্জাতিক ন্যায়ালয়, (vi) সচিবালয়।
৪) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ লগত জড়িত থকা দুটা এজেন্সিৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ (i) আন্তৰ্জাতিক শ্রমিক সংস্থা (ILO), (ii) বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা (WHO).
৫) নিৰস্ত্ৰীকৰণৰ সম্পৰ্কত সম্পাদিত হোৱা দুখন চুক্তিৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ (i) ১৯৬৩ চনৰ “আংশিকভাৱে আণৱিক অস্ত্ৰৰ বিস্ফোৰণ নিষিদ্ধ চুক্তি” (Partial Nuclear Test Ban Treaty)। (ii) ১৯৯৬ চনৰ “পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ পৰীক্ষা নিষিদ্ধিকৰণ চুক্তি” (Comprehensive Test Ban Treaty, CTBT)।
৬) মানৱ অধিকাৰ মানে কি বুজা?
উত্তৰঃ মানৱ অধিকাৰ হৈছে সকলো মানুহে জন্মগতভাৱে পোৱা সাৰ্বজনীন মৌলিক অধিকাৰ, যাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিত্ব বিকাশ আৰু মৰ্যাদাপূর্ণ জীৱন যাপন নিশ্চিত হয়।
দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১) ৰাষ্ট্ৰসংঘ গঠনৰ উদ্দেশ্য আৰু ইয়াৰ নীতিকেইটা আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ চনদত (সংবিধানত) ইয়াৰ মুখ্য উদ্দেশ্য আৰু নীতিৰ প্ৰকাশ ঘটিছে।
-
মুখ্য উদ্দেশ্য:
-
আন্তৰ্জাতিক শান্তি আৰু নিৰাপত্তা বজাই ৰখা আৰু যুদ্ধৰ পুনৰাবৃত্তি ৰোধ কৰা।
-
সমান অধিকাৰ আৰু আত্মনিৰ্ণয়ৰ নীতিত ভিত্তি কৰি ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ মাজত বন্ধুত্বপূর্ণ সম্পর্ক স্থাপন কৰা।
-
অৰ্থনৈতিক, সামাজিক, সাংস্কৃতিক বা মানৱীয় অৱস্থা সম্পর্কীয় আন্তৰ্জাতিক সমস্যা সমাধান কৰি মানৱ অধিকাৰৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাত সহযোগিতা কৰা।
-
এই সকলোবোৰ উদ্দেশ্য সাধনৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ মাজত কাৰ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে কাম কৰা।
-
-
মুখ্য নীতি:
-
সাৰ্বভৌম সমতা: সকলো সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ সার্বভৌম সমতা স্বীকাৰ কৰা হয়।
-
চনদ মানি চলা: সদস্য ৰাষ্ট্ৰৱে চনদত উল্লেখিত দায়িত্বসমূহ সত্যতাৰে পালন কৰিব।
-
শান্তিপূর্ণ উপায়েৰে বিবাদ মীমাংসা: আন্তৰ্জাতিক শান্তি, নিৰাপত্তা আৰু ন্যায়ৰ বাবে সকলো বিবাদ শান্তিপূর্ণ উপায়েৰে মীমাংসা কৰিব লাগিব।
-
শক্তি প্রয়োগ নিষিদ্ধ: আন্তৰ্জাতিক সম্পৰ্কত কোনো ৰাষ্ট্ৰই ইচ্ছাকৃতভাৱে শক্তি প্রয়োগ বা ভাবুকি দিব নোৱাৰে।
-
সহযোগৰ নীতি: সংঘই চনদ মতে কাৰ্য কৰিলে সদস্য ৰাষ্ট্ৰৱে ইয়াক সহায় কৰিব, আৰু সংঘৰ বিৰুদ্ধে থকা কোনো কাৰ্যত সহায় নকৰিব।
-
অভ্যন্তৰীণ ব্যাপাৰত হস্তক্ষেপ নিষিদ্ধ: ৰাষ্ট্ৰসংঘই সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ অভ্যন্তৰীণ ব্যাপাৰত হস্তক্ষেপ নকৰিব।
-
২) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ ওপৰত এটি টোকা লিখা।
উত্তৰ: নিৰাপত্তা পৰিষদ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ আটাইতকৈ ক্ষমতাশালী আৰু দায়বদ্ধ অংগ, যাৰ মুখ্য দায়িত্ব হৈছে আন্তৰ্জাতিক শান্তি আৰু নিৰাপত্তা ৰক্ষা কৰা। ই পাঁচখন স্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰ (আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, গ্রেট ব্রিটেইন, ফ্রান্স, ৰাছিয়া আৰু চীন) আৰু দহখন অস্থায়ী সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰে গঠিত। অস্থায়ী সদস্যবোৰ সাধাৰণ সভাই নিৰ্বাচন কৰে। পৰিষদৰ গুৰুত্বপূর্ণ সিদ্ধান্তসমূহৰ বাবে নটা ভোটৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু ইয়াত স্থায়ী সদস্য সকলৰ ভেটো ক্ষমতা (Veto Power) থাকে। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল, পাঁচখন স্থায়ী সদস্যৰ যিকোনো এখনে নিষেধাজ্ঞা (ভেটো) প্রয়োগ কৰিলে সেই সিদ্ধান্তখন গৃহীত নহয়। পৰিষদৰ ক্ষমতাৰ ভিতৰত শান্তিৰক্ষী বাহিনী প্ৰেৰণ, অৰ্থনৈতিক নিষেধাজ্ঞা বলৱৎ কৰা, আৰু শান্তি ভংগ হ’লে সেনা কাৰ্যৰ অনুমোদন দিয়া আদিও অন্তৰ্ভুক্ত।
৩) বিশ্বশান্তিৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘই লোৱা পদক্ষেপসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: বিশ্বশান্তি স্থাপন আৰু সংৰক্ষণ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মুখ্য লক্ষ্য। ই এই লক্ষ্যত উপনীত হ’বলৈ কূটনৈতিক, সামৰিক আৰু আইনী— এই তিনিওটা ধৰণৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে।
-
শান্তি সংস্থাপন আৰু সংৰক্ষণ: ই শান্তিৰক্ষী বাহিনী (Peacekeeping Forces) প্ৰেৰণ কৰি সংঘাত থকা অঞ্চলত শান্তি স্থাপনত সহায় কৰে, যুদ্ধবিৰতি জাৰি ৰাখে আৰু শৰণাৰ্থীসকলৰ সহায় কৰে।
-
বিবাদ মীমাংসা: ৰাষ্ট্ৰসংঘই বিবাদত লিপ্ত ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ মাজত মধ্যস্থতা (Mediation) আৰু আলোচনাৰ ব্যৱস্থা কৰি বিবাদ শান্তিপূর্ণভাৱে সমাধান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।
-
নিৰস্ত্ৰীকৰণ: অস্ত্ৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু নিৰস্ত্ৰীকৰণ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ এক গুৰুত্বপূর্ণ কাৰ্যসূচী। বিশ্বৰ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ মাজত যুদ্ধৰ পৰিৱেশ নাইকিয়া কৰিবলৈ ই বিভিন্ন আন্তৰ্জাতিক চুক্তি, যেনে ১৯৬৩ চনৰ আংশিক আণৱিক অস্ত্ৰ পৰীক্ষা নিষেধাজ্ঞা চুক্তি, ১৯৬৮ চনৰ পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ বিস্তাৰ ৰোধ চুক্তি (NPT), আৰু ১৯৯৬ চনৰ পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ পৰীক্ষা নিষেধাজ্ঞা চুক্তি (CTBT) আদি সম্পাদন কৰাত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিছে।
-
নিষেধাজ্ঞা: নিৰাপত্তা পৰিষদে শান্তি ভংগ কৰা বা জনতাৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ব্যৱহাৰ কৰা ৰাষ্ট্ৰৰ বিৰুদ্ধে অৰ্থনৈতিক নিষেধাজ্ঞা (Sanctions) বলৱৎ কৰিব পাৰে।
এইদৰে ৰাষ্ট্ৰসংঘই বিশ্বত শান্তিৰ সংস্কৃতি গঢ়ি তুলিবলৈ, তৃতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ আশংকা ৰোধ কৰিবলৈ আৰু এক স্থায়ী শান্তিৰ পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰিবলৈ গুৰুত্বপূর্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে।
৪) ভাৰতবৰ্ষৰ ৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ অধিকাৰ আয়োগ সম্পৰ্কত এটা টোকা লিখা।
উত্তৰ: ভাৰতবৰ্ষৰ ৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ অধিকাৰ আয়োগ (National Human Rights Commission, NHRC) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি ১৯৯৩ চনৰ মানৱ অধিকাৰ সূৰক্ষা আইনৰ অধীনত গঠিত এখন স্বাধীন সংস্থা। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্য হৈছে ভাৰতত মানৱ অধিকাৰৰ উলংঘনৰ অভিযোগৰ তদন্ত কৰা, এই অধিকাৰৰ বিষয়ে সচেতনতা বৃদ্ধি কৰা, আৰু এই অধিকাৰসমূহ সুৰক্ষিত কৰাৰ বাবে চৰকাৰৰ ওচৰত পৰামৰ্শ আগবঢ়োৱা। আয়োগখনৰ মুৰব্বী বা সভাপতিজন সুপ্ৰীম কোৰ্টৰ প্ৰাক্তন মুখ্য ন্যায়াধীশ, আন সদস্য সকলৰ ভিতৰত উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ বা মানৱ অধিকাৰ বিষয়ত জ্ঞান থকা ব্যক্তিয়ো থাকে। আয়োগৰ সদস্য সকলৰ কাৰ্যকাল পাঁচ বছৰ হয়। ই স্বাধীনভাৱে কাম কৰিব পাৰে আৰু অভিযোগ পোৱাৰ পিছত নিজে তদন্ত চলাব পাৰে বা চৰকাৰৰ দ্বাৰা তদন্ত কৰাব পাৰে। আয়োগে ৰাজ্যিক মানৱ অধিকাৰ আয়োগৰ কাম-কাজতো চকু ৰাখে। এইদৰে NHRC-এ ভাৰতৰ নিৰ্ভীক ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ এটা স্তম্ভ হিচাপে মানৱ অধিকাৰ ৰক্ষাত এক গুৰুত্বপূর্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে।
৫) মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কত ৰাষ্ট্ৰসংঘত লোৱা পদক্ষেপ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: মানৱ অধিকাৰৰ প্ৰচাৰ আৰু সংৰক্ষণ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মুখ্য উদ্দেশ্যসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ইয়াৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘই আইনী আৰু কাৰ্যকৰী, দুয়োটা ধৰণৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে।
-
আইনী/ঘোষণামূলক পদক্ষেপ: ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সবাতোকৈ গুৰুত্বপূর্ণ পদক্ষেপ হৈছে ১৯৪৮ চনৰ ১০ ডিচেম্বৰত গৃহীত সাৰ্বজনীন মানৱ অধিকাৰ ঘোষণাপত্ৰ (Universal Declaration of Human Rights, UDHR)। ইয়াক “সকলো মানুহ আৰু সকলো জাতিৰ বাবে সাধনৰ এক সাধাৰণ মানদণ্ড” বুলি কোৱা হয়। ইয়াত ৩০টা অনুচ্ছেদৰ জৰিয়তে প্ৰতিগৰাকী ব্যক্তিৰ বাবে জীৱন, স্বাধীনতা, নিৰাপত্তা, সমতা, বিচাৰ আদিৰ মৌলিক অধিকাৰসমূহ স্পষ্টকৈ উল্লেখ কৰা হৈছে। ই এক আন্তৰ্জাতিক আইনী সঁজুলি হিচাপে, ইয়াৰ পিছৰে পৰা গৃহীত হোৱা আন্তৰ্জাতিক নাগৰিক আৰু ৰাজনৈতিক অধিকাৰ সনদ (ICCPR) আৰু আন্তৰ্জাতিক অৰ্থনৈতিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক অধিকাৰ সনদ (ICESCR) আদি চুক্তিবোৰৰ ভেটি হিচাপে কাম কৰিছে।
-
কাৰ্যকৰী/প্ৰশাসনিক পদক্ষেপ: ঘোষণাপত্ৰক কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ ৰাষ্ট্ৰসংঘই মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ (Human Rights Council) গঠন কৰিছে, যিয়ে বিশ্বৰ মানৱ অধিকাৰৰ অৱস্থা নিৰীক্ষণ কৰে। লগতে মানৱ অধিকাৰৰ হাইকমিচনাৰৰ কাৰ্যালয় (OHCHR) নামৰ এটা সংস্থাও আছে যিয়ে মানৱ অধিকাৰৰ সক্ৰিয় প্ৰচাৰ আৰু সুৰক্ষা দিয়ে। এই সংস্থাই বিভিন্ন দেশত মানৱ অধিকাৰৰ উলংঘনৰ অভিযোগৰ তদন্তো কৰে।
এইদৰে ৰাষ্ট্ৰসংঘই মানৱ অধিকাৰৰ আন্তৰ্জাতিক মানদণ্ড স্থাপন কৰাৰ লগতে ইয়াৰ বাস্তৱ অনুশীলন আৰু সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰিবলৈও গুৰুত্বপূর্ণ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰি আহিছে।
